پرونده تخصصی فرکشت
طراحی، اجرا و نگهداری چمن زمین فوتبال
زمین فوتبال یک فرش سبز نیست؛ یک سیستم نُهلایه است که از بستر خاکی تا نوک الیاف مهندسی میشود. این پرونده همان سیستم را لایهبهلایه باز میکند.
- ارتفاع پرز
- ۶۰میلیمتر
- سیستم مهندسیشده
- ۹لایه
- عمر مفید با نگهداری
- ۱۰سال
بهروزرسانی: ۲۹ مرداد ۱۴۰۵شرکت فرین کشت تابان
معیار سنجش
زمین خوب، زمینی است که تست را رد کند
کیفیت چمن با چشم اندازهگیری نمیشود. برنامه کیفی فیفا رفتار زمین را در چند آزمون میسنجد و هر آزمون یک پنجره مجاز دارد؛ زمین یا داخل پنجره است یا نیست.
FIFA Quality
مسابقات باشگاهی و تمرین فشرده
پنجرههای آزمون بازتر است و تمرکز روی دوام و ایمنی در ساعات بالای بهرهبرداری قرار دارد؛ گزینه متعارف زمینهای آموزشی و باشگاهی.
FIFA Quality Pro
مسابقات حرفهای و سطح نخست
پنجرهها باریکتر و آزمونها سختگیرانهترند؛ رفتار توپ و پای بازیکن باید به چمن طبیعی درجهیک نزدیک شود.
چرخش توپ
۴ تا ۱۰ متر
۰۱۲ متر
توپ رهاشده از رمپ استاندارد باید در این بازه متوقف شود. کوتاهتر یعنی زمین کُند، بلندتر یعنی توپ رام نمیشود.
جهش عمودی توپ
۰٫۶ تا ۱ متر
۰۱٫۴ متر
ارتفاع برگشت توپ رهاشده از دو متری. خارج از بازه، کنترل توپ روی زمین غیرقابل پیشبینی میشود.
جذب ضربه
۵۵ تا ۷۰ درصد
۰۱۰۰ درصد
چه سهمی از نیروی برخورد را سطح میگیرد. کمتر از بازه یعنی فشار مستقیم روی زانو و مچ بازیکن.
تغییر شکل عمودی
۴ تا ۱۱ میلیمتر
۰۱۵ میلیمتر
میزان فرورفتن سطح زیر بار. بیش از حد نرم یعنی پای بازیکن در زمین گیر میکند.
مقاومت چرخشی
۲۵ تا ۵۰ نیوتنمتر
۰۶۰ نیوتنمتر
گشتاور لازم برای چرخش کفش روی سطح. بالا بودنش ریسک آسیب رباط صلیبی را زیاد میکند.
نفوذپذیری آب
۱۸۰ تا ۵۰۰ میلیمتر بر ساعت
۰۶۰۰ میلیمتر بر ساعت
سرعت عبور آب از کل سیستم. زمین استاندارد باید بلافاصله پس از بارش قابل بازی باشد.
اعداد این بخش محدودههای متعارف برنامه کیفی فیفا هستند و مبنای تحویل هر پروژه، آخرین ویرایش هندبوک در زمان انجام آزمون است.
مقطع سیستم
نُه لایه، از بستر متراکم تا نوک الیاف
هر لایه یک وظیفه دارد و اگر حذف شود، بارش روی لایه بعدی میافتد. ترتیب ساختهشدن این مقطع، دقیقاً همان ترتیب اجرا در کارگاه است.
گرانول لاستیکی۸ تا ۱۲ کیلوگرم بر مترمربع
SBR، EPDM یا TPE. الیاف را سرِپا نگه میدارد و بخشی از جذب ضربه را تأمین میکند.
ماسه سیلیسی۱۵ تا ۲۰ کیلوگرم بر مترمربع
دانهبندی گردگوشه و شسته؛ وزن و پایداری ابعادی رول را میسازد.
الیاف (پرز)۵۰ تا ۶۰ میلیمتر
پلیاتیلن مقاوم به UV. ارتفاع پرز، رفتار توپ و عمق پرکننده را تعیین میکند.
بکینگ و پوشش پشتی۱ تا ۲ میلیمتر
بافت پایه و لایه تثبیت که بخیهها را قفل و آب را از سوراخهای زهکش عبور میدهد.
شاکپد۱۰ تا ۲۵ میلیمتر
لایه ضربهگیر پیشساخته یا درجا؛ نگهدارنده جذب ضربه در تمام عمر زمین.
لایه نهایی دانهبندی۳ تا ۵ سانتیمتر
بستر صاف و بدون موج برای پهنشدن رول؛ تلورانس تختی زمین اینجا تعیین میشود.
بیس مکانیکی۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر
مصالح شکسته متراکم که بار زمین را پخش و نشست را کنترل میکند.
شبکه زهکشی۱۵ تا ۲۵ سانتیمتر
لولههای سوراخدار در بستر شنی با شیب طولی؛ زمین را پس از بارش قابل بازی نگه میدارد.
بستر خاکی متراکم۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر
تراکم کنترلشده تا تراکم نسبی هدف. هر ضعفی اینجا، سالها بعد به شکل نشست دیده میشود.
شاکپد همان لایهای است که بیشتر از همه وسوسه حذف دارد. حذفش هزینه اولیه را کم میکند اما جذب ضربه را از همان سال اول به مرز پنجره مجاز میرساند.
پاکت طراحی
پیش از اولین بیل، همهچیز روی نقشه حل میشود
ابعاد، شیب، زهکشی، روشنایی و مشخصات رول در مرحله طراحی قفل میشوند. تغییر هرکدام بعد از اجرا یعنی برگشت به خاکبرداری.
حریم امن
۳ تا ۵ متر
فاصله آزاد کناره و پشت دروازه تا اولین مانع ثابت.
شیب سطح
۰٫۳ تا ۰٫۸ درصد
شیب یکطرفه یا سقفی برای هدایت رواناب به کانالهای محیطی.
شدت روشنایی
۲۰۰ تا ۵۰۰ لوکس
بسته به سطح مسابقه؛ یکنواختی روشنایی بهاندازه شدت آن اهمیت دارد.
وزن خطی الیاف
۱۲٬۰۰۰ تا ۱۶٬۰۰۰ دسیتکس
دسیتکس بالاتر یعنی الیاف ضخیمتر و مقاومتر در برابر خوابیدگی.
تراکم بخیه
۸٬۵۰۰ تا ۱۰٬۵۰۰ بخیه در مترمربع
تعداد بخیه در مترمربع؛ تراکم بیشتر یعنی سطح یکدستتر و دوام بالاتر.
گارانتی مقاومت UV
۸ تا ۱۰ سال
دوام رنگ و استحکام الیاف در برابر تابش، مطابق برگه آزمون تولیدکننده.
شکل مقطع الیاف، رفتار زمین را میسازد
سه خانواده اصلی الیاف با سه رفتار متفاوت. انتخاب میان آنها به سطح مسابقه و ساعت بهرهبرداری بستگی دارد.
مونوفیلامنت با شاهرگ
تکرشته با تیغه تقویتی در وسط. پس از هر برخورد سریع بلند میشود و نزدیکترین ظاهر به چمن طبیعی را نگه میدارد.
- مسابقات حرفهای
- بازگشتپذیری بالا
- نیازمند نگهداری منظم
مونوفیلامنت V شکل
سفتی از هندسه تاخورده میآید نه از شاهرگ. تعادل خوبی میان دوام و هزینه برای زمینهای پرتردد.
- زمین پرتردد
- دوام بالا
- هزینه متعادل
فیبریله (شبکهای)
نوار شکافدار که پس از برسزنی به شبکه باز میشود و پرکننده را بهتر قفل میکند. گزینه اقتصادی زمینهای تمرینی.
- زمین تمرینی
- قفلشدگی گرانول
- اقتصادی
خط اجرا
از بازدید تا تحویل، هشت مرحله با نقطه کنترل
هر مرحله یک خروجی مشخص و یک معیار پذیرش دارد. تا وقتی معیار برآورده نشود، مرحله بعد شروع نمیشود.
- 01
بازدید و مطالعات بستر
برداشت توپوگرافی، آزمون خاک و بررسی مسیر خروج آب. خروجی این مرحله تعیین میکند عمق خاکبرداری چقدر است.
گزارش ژئوتکنیک و نقشه وضع موجود
- 02
طراحی و نقشه اجرایی
ابعاد، حریم، شیببندی، جانمایی زهکش و مشخصات فنی رول در یک بسته نقشه و متره تثبیت میشود.
تأیید کارفرما روی نقشههای اجرایی
- 03
خاکبرداری، تسطیح و تراکم
برداشت خاک نباتی، رگلاژ تا رقوم طراحی و تراکم لایهای بستر با کنترل رطوبت.
آزمون تراکم در حد نصاب طراحی
- 04
اجرای شبکه زهکشی
کانالکنی، بستر شن، لوله سوراخدار با شیب کنترلشده و اتصال به کانال محیطی.
تست آبگیری و کنترل شیب طولی
- 05
زیرسازی و لایهبندی
اجرای بیس مکانیکی و لایه نهایی دانهبندی با رگلاژ دقیق تا تلورانس تختی مورد نظر.
کنترل تختی با شمشه سهمتری
- 06
نصب شاکپد
پهنکردن پنل یا اجرای درجای لایه ضربهگیر و درزبندی کامل سطح.
پیوستگی سطح و ضخامت یکنواخت
- 07
پهنکردن رول و دوخت درزها
چیدمان رولها همجهت، زماندادن برای تثبیت ابعادی و دوخت یا چسباندن درزها روی نوار اتصال.
درز نامرئی و بدون اختلاف ارتفاع
- 08
خطکشی، پرکننده و تحویل
برش و کارگذاری خطوط، پخش لایهای ماسه و گرانول با برسزنی میان لایهها و انجام آزمونهای تحویل.
برگه آزمون و آموزش تیم نگهداری
چرخه نگهداری
عمر زمین را نگهداری تعیین میکند، نه رول
بهترین رول دنیا بدون برنامه نگهداری در سال سوم رفتارش را از دست میدهد. چرخه زیر همان چیزی است که تیم بهرهبردار همراه زمین تحویل میگیرد.
برس سطحی
هفتگی
- جمعآوری زباله و برگ
- برسزنی خلاف جهت خواب الیاف
- بازبینی چشمی خطوط و درزها
شانه عمقی
ماهانه
- شانهکشی برای بازتوزیع گرانول
- کنترل ارتفاع آزاد الیاف
- رفع تراکم موضعی محوطه دروازه
رفع تراکم و شستوشو
فصلی
- دکمپکشن مکانیکی پرکننده
- شستوشو و زدودن گرد و غبار
- ضدعفونی سطح در فصل پرتردد
بازرسی و ترمیم
سالانه
- تاپآپ گرانول تا ارتفاع طراحی
- بازرسی درزها، خطوط و زهکشی
- آزمون جذب ضربه و ثبت روند
چرا نگهداری را نمیشود عقب انداخت
با گذر زمان پرکننده متراکم میشود و سطح سفتتر. تفاوت دو منحنی زیر، تفاوت یک برنامه نگهداری با نبودِ آن است.
- با برنامه نگهداری
- بدون نگهداری
نمودار شماتیک و برای نمایش روند است، نه داده اندازهگیریشده یک زمین مشخص. خط نارنجی سقف ایمنی متعارف است و عبور از آن یعنی زمین نیازمند ترمیم اساسی است.
رزومه فرکشت
چه کسی این زمین را میسازد
فرکشت شرکتی دانشبنیان در حوزه خدمات فنی فضای سبز و کشاورزی است؛ از مطالعه بستر و طراحی تا اجرا، آزمون تحویل و قرارداد نگهداری، همه در یک تیم.
دادههای این بخش نمونهاند و پیش از انتشار باید با رزومه واقعی جایگزین شوند.
- ۲۴
- پروژه اجراشده
- ۱۸۰٬۰۰۰
- مترمربع سطح اجراشده
- ۷
- سال سابقه اجرایی
- ۱۱
- استان تحت پوشش
مسیر ما
- ۲٬۰۱۹
تأسیس شرکت
شروع فعالیت با تمرکز بر خدمات فنی کشاورزی و فضای سبز.
- ۲٬۰۲۱
نخستین زمین چمن
اجرای کامل زیرسازی، زهکشی و رول در یک زمین یازدهنفره.
- ۲٬۰۲۲
واحد کنترل کیفیت
راهاندازی آزمونهای میدانی تحویل و ثبت شناسنامه فنی زمین.
- ۲٬۰۲۴
واحد نگهداری
تشکیل تیم و ناوگان ماشینآلات نگهداری دورهای زمینها.
- ۲٬۰۲۶
گسترش بازار
توسعه فعالیت به استانهای جدید و بازارهای منطقه.
نمونه پروژهها
- ۲٬۰۲۲
پروژه نمونه ۱
زیرسازی، زهکشی و اجرای رول
۷٬۸۰۰ مترمربع
- ۲٬۰۲۳
پروژه نمونه ۲
بازسازی سطح و تعویض پرکننده
۵٬۴۰۰ مترمربع
- ۲٬۰۲۴
پروژه نمونه ۳
طراحی، اجرا و روشنایی زمین
۱۱٬۲۰۰ مترمربع
- ۲٬۰۲۵
پروژه نمونه ۴
اجرای شاکپد و قرارداد نگهداری
۶٬۶۰۰ مترمربع
توان اجرایی
طراحی و مطالعات
برداشت میدانی، طراحی شیب و زهکشی، متره و برآورد و تهیه نقشه اجرایی.
اجرای کامل
خاکبرداری تا خطکشی، با تیم و ماشینآلات مستقر و مدیریت پیمان واحد.
آزمون و تحویل
آزمونهای میدانی رفتار زمین و تحویل شناسنامه فنی همراه گزارش.
نگهداری دورهای
قرارداد سالانه برس، شانه، دکمپکشن، تاپآپ گرانول و بازرسی.
پرسشهای متداول
آنچه پیش از سفارش زمین میپرسند
پاسخ کوتاه به پرسشهایی که در جلسه اول تقریباً همیشه مطرح میشود.
عمر مفید یک زمین چمن مصنوعی چقدر است؟
با کیفیت رول متعارف و برنامه نگهداری منظم، هشت تا ده سال بهرهبرداری ورزشی انتظار میرود. بدون نگهداری همین رول میتواند در سال چهارم تا پنجم از پنجره آزمون خارج شود.
هزینه پروژه به چه چیزهایی بستگی دارد؟
بیش از نیمی از هزینه معمولاً در زیرسازی و زهکشی است، نه در رول. وضعیت بستر موجود، عمق خاکبرداری، حجم زهکشی، وجود یا نبود شاکپد و مشخصات الیاف چهار متغیر اصلی برآورد هستند.
آیا زمین بعد از باران قابل بازی است؟
اگر شیب و شبکه زهکشی درست اجرا شده باشد، بله. نفوذپذیری کل سیستم باید در حدی باشد که آب سطحی بلافاصله تخلیه شود؛ این عدد در آزمون تحویل اندازهگیری و ثبت میشود.
تفاوت گرانول SBR، EPDM و TPE در چیست؟
SBR اقتصادیترین گزینه است، EPDM پایداری رنگ و دمایی بهتری دارد و TPE بازیافتپذیر و بیبو است. انتخاب میان آنها به بودجه، اقلیم و حساسیت کارفرما به موضوعات زیستمحیطی بستگی دارد.
چمن طبیعی بهتر است یا مصنوعی؟
معیار، ساعت بهرهبرداری است. چمن طبیعی زیر حدود بیست ساعت بازی در هفته منطقی است؛ بالاتر از آن، ترمیم طبیعی به گرد بهرهبرداری نمیرسد و چمن مصنوعی از نظر هزینه چرخه عمر برنده میشود.
گارانتی شامل چه مواردی میشود؟
گارانتی رول از تولیدکننده و معمولاً روی دوام رنگ و استحکام الیاف در برابر UV است. گارانتی اجرا جداگانه و روی زیرسازی، درزها و خطکشی تعریف میشود و اعتبار آن به رعایت برنامه نگهداری بستگی دارد.
زمینی در ذهن دارید؟ از بستر شروع کنیم
یک بازدید و مطالعه اولیه، تفاوت بین یک زمین دهساله و یک زمین سهساله را مشخص میکند.